Opublikowano Dodaj komentarz

Czy treningi indywidualne są niezbędne dla piłkarzy?

Nie da się nie zauważyć, że wielu rodziców pragnąc dla swojego dziecka jak najlepiej i chcąc spełniać jego marzenia inwestuje coraz więcej pieniędzy. Sami zawodnicy bardzo często oprócz zajęć  w macierzystych klubach uczęszczają na treningi indywidualne z zakresu techniki, motoryki czy przygotowania mentalnego. Jednym trenerom się to nie podoba, ponieważ twierdzą, że zaburza to proces treningowy, a innym jak najbardziej i zachęcają do uczestnictwa w zajęciach dodatkowych. Czy są one zatem potrzebne?

Jak najbardziej tak. Najlepsi zawodnicy na świecie, korzystają z porad ekspertów z różnych dziedzin. Na przykład Cristiano Ronaldo ma dodatkowe sesje z techniki biegu z byłą lekkoatletką, a aktualnie trenerką fitness. Czołowi piłkarze Premier League pracują z trenerami przygotowania motorycznego nad siłą czy mocą, a wielu zawodników z innych dyscyplin korzysta z psychologa w celu zmaksymalizowania osiągnięć sportowych. Biorąc pod  uwagę te informacje nie możemy mieć wątpliwości, że aby wejść na szczyt trzeba ciężko i systematycznie pracować, a  żeby się na nim utrzymać trzeba tę pracę kontynuować. Jednak czy trenerzy, którym nie podoba się, że ich zawodnicy korzystają z zajęć dodatkowych w 100% nie mają racji? Otóż po części mają.

Niestety kiedy zawodnik idzie na trening indywidualny, trenerzy nie interesują się jaki rodzaj wysiłku realizował w dniu dzisiejszym lub wczorajszym w klubie, przez co dobrane obciążenia mogą być nieadekwatne do celu jaki sobie przygotowali. Brak informacji o charakterze treningu w klubie macierzystym może skutkować tym, że przygotowany trening może mieć odwrotny skutek do zamierzonego. W tym celu potrzebna jest współpraca i wiedza jaki zakres realizował zawodnik w danym dniu. Niestety w Polsce mamy ten problem, że znaczna część trenerów w klubach nie planuje obciążeń treningowych i nie ma wiedzy jak je planować, tak więc podczas zajęć indywidualnych trener nie ma się do czego odnieść. Druga strona medalu jest też taka, że w wielu instytucjach „przygotowania indywidualnego” wychodzą z założenia, że w Polsce nikt nie ma programu szkolenia więc nie będą się przejmować co zawodnicy robili w klubach. Jest to oczywiście absurdalny zarzut i hipokryzja. Jeśli w takich miejscach twierdzą, że nikt nie posiada programu szkolenia, to skąd możemy mieć pewność, że dana instytucja go posiada?

Jak ja sobie z tym radzę? Jeśli zgłasza się do mnie osoba pragnąca podnieść swoje umiejętności, rozpoczynam od krótkiej rozmowy. Następnie przesyłam formularz informacyjny, dzięki któremu otrzymuję podstawowe informację o zawodniku tj. dane personalne, aktualny klub, staż treningowy, ilość i czas treningów w tygodniu, cele itp. Po takim formularzu spotykam się z zawodnikiem, aby wykonać testy (odpowiednie do celów treningowych jakie chciałby realizować) i przeprowadzenia treningu, podczas którego subiektywnie ocenię np. aktualny poziom wyszkolenia technicznego. Wtedy otrzymuję zestaw informacji i mogę zaplanować indywidualny program dla takiego zawodnika, aby mógł w sposób kontrolowany oraz rzetelny się rozwijać i faktycznie poprawiać swoje umiejętności. Przy regularnych spotkaniach ważny jest również wywiad przed i po np. w postaci ankiety, w której zawodnik wyrazi swoje subiektywne odczucia odnośnie intensywności, zmęczenia i atrakcyjności zajęć.

Podsumowując, w Polsce znajduje się coraz więcej miejsc, gdzie zawodnicy mogą trenować indywidualnie. Niestety w wielu instytucjach trenerzy nie zwracają w ogóle uwagi na to co zawodnik realizował w klubie macierzystym, przez co bardzo możliwe jest złe dobranie obciążeń treningowych i zaszkodzenie podopiecznemu. Mamy jednak również miejsca, gdzie trenerzy się tym interesują i poprzez prosty formularz, ankietę i odpowiednią baterię testów są w stanie zoptymalizować trening indywidualny tak, aby faktycznie miał on wpływ na poszczególne cechy motoryczne czy umiejętności techniczno-taktyczne. Ponadto trzeba zaznaczyć, że bardzo często zawodnicy trenują za mało. Uczęszczając na zajęcia 2,3 czy 4 razy w tygodniu ciężko jest zostać Cristiano Ronaldo czy Neymarem. Zatem treningi indywidualne są świetną i niezbędną opcją do podniesienia swoich umiejętności, pod warunkiem że są one skrupulatnie zaplanowane i regularne. Każdy trener bez względu na ilość zajęć w klubie powinien zachęcać swoich zawodników do dodatkowej aktywności fizycznej. Tylko ciężka i systematyczna praca jest w stanie sprawić, że nasi zawodnicy w przyszłości spełnią swoje marzenia.

Opublikowano Dodaj komentarz

Szkolenie z zakresu oceny funkcjonalnej FMS

W jeden z majowych weekendów miałem okazję doskonalić swój warsztat na szkoleniu z zakresu oceny funkcjonalnej FMS prowadzonej przez trenera przygotowania motorycznego reprezentacji Polski Remigiusza Rzepki. Na czym polega test FMS i jaka jest jego koncepcja?

FMS składa się z 7 testów:

  1. Pełny przysiad.
  2. Przeniesienie nogi nad poprzeczką.
  3. Przysiad w wykroku.
  4. Ocena ruchomości obręczy barkowej.
  5. Aktywne uniesienie wyprostowanej nogi.
  6. Wyprost kończyn górnych z leżenia przodem (tzw. pompka).
  7. Test stabilności rotacyjnej tułowia.

W każdym z w/w testów możemy otrzymać od 0 do 3 punktów, gdzie:

3 – to prawidłowe wykonanie wzorca ruchowego.

2 – wykonanie wzorca ruchowego z elementem kompensacji.

1 – niezdolny do wykonania wzorca ruchowego.

0 – ból podczas ruchu.

Każdą próbę wykonujemy dwukrotnie, oceniamy lepsze wykonanie, przy próbach asymetrycznych oceniamy słabszą część ciała (Cook 2003).

Podczas szkolenia FMS razem z Remigiuszem Rzepką
Podczas szkolenia FMS razem z Remigiuszem Rzepką

Aby przeczytać więcej o koncepcji FMS warto wejść w link: http://www.treningfunkcjonalny.com.pl/aktualnosci.php?wid=7&news=75, w którym znajdują się wszystkie szczegóły opisane przez osoby odpowiedzialne za autoryzowane szkolenia z tego zakresu w Polsce.

Jak osobiście oceniam szkolenie? Jako dla trenera piłki nożnej FMS jest kolejnym narzędziem, dzięki któremu mogę poprawiać dyspozycje swoich zawodników oraz rzetelnie ocenić ich postępy. Zdając sobie sprawę, że w polskich realiach nie otrzymam trenera przygotowania motorycznego prowadząc drużynę młodzieżową (w większości przypadków) staram się samemu zgłębiać ten temat, aby móc jak najlepiej przygotować aktualnych podopiecznych do rywalizacji na najwyższym poziomie. Z pewnością znajduje się tu wiele zawiłych rzeczy, które bardziej zrozumieją np. fizjoterapeuci, jednak mimo wszystko pozwalają one spojrzeć szerzej na trening w piłce nożnej. Ponadto uważam, że trener który zna się tylko na piłce, tak naprawdę się na niej nie zna, bo piłka nożna to również m.in. psychologia, anatomia, biologia czy pedagogika i zgłębianie poszczególnych dziedzin może wnieść nas na wyższy poziom zaawansowania.

Już niebawem zawodnicy będą mogli skorzystać u mnie z oceny funkcjonalnej FMS podczas konsultacji lub treningów indywidualnych. Warto zatem śledzić moją stronę oraz facebook’a, aby być na bieżąco!

 

 

Opublikowano Dodaj komentarz

Faza obrony

Jedną z kluczowych faz w piłce nożnej jest faza obrony. Faza, z którą wielu trenerów ma problem, ponieważ jest najmniej atrakcyjna do nauczania i doskonalenia oraz wymaga zwrócenia uwagi na najmniejsze detale. Dzisiaj przedstawiam środek treningowy doskonalący ten aspekt gry. Poniższą grę można w dowolny sposób modyfikować również dla grup młodzieżowych (np. grając 2 obrońców). Rozmiar placu gry i czas trwania ćwiczeń trenerzy dostosowują do wieku i zaawansowania własnej grupy treningowej.

Gra 8×4

exercise (3)

Organizacja: 
Trzy linie ułożone z czterech kwadratów w poziomie i trzech w pionie. W linii środkowej znajdują się zawodnicy tworzący blok obronny składający się z czwórki defensorów.

Przebieg gry:
Zadaniem zawodników ofensywnych (czerwonych) jest takie rozegranie piłki między sobą, aby przetransportować ją do partnerów ustawionych po drugiej stronie. W tym czasie zawodnicy defensywni (biali) muszą odpowiednio się przesuwać i zawężać pole gry, aby uniemożliwić zagranie piłki penetrującej oraz przechwycić próbę podania.

exercise (3)1

Zawodnicy defensywni mogą agresywnie atakować piłkę tylko w swojej strefie. Pozostali zawodnicy muszą się odpowiednio przesuwać i zawężać pole gry. Tylko jeden z zawodników broniących może znajdować się w kwadracie atakując bezpośrednio przeciwnika.

 

 
Ważne:

Zwracamy uwagę na komunikację oraz współpracę zawodników broniących. Ważny jest agresywny i zdecydowany atak obrońcy na napastnika, który posiada piłkę w jego strefie. Ponadto zwracamy uwagę na aktywność bez piłki zawodników ofensywnych.

Założenia gry:

  • doskonalenie współpracy czwórki obrońców,
  • przesuwanie oraz zawężanie gry w fazie bronienia,
  • zamykanie linii podania,
  • antycypacja,
  • komunikacja.

 

Opublikowano Dodaj komentarz

Kontrola procesu treningowego

Śledząc fora, grupy i strony trenerskie wiele miejsca w ostatnim czasie poświęcono planowaniu jednostek treningowych. Niestety wielu trenerów nie skupia się na kontroli procesu treningowego, co jest punktem wyjścia do późniejszego planowania. W dzisiejszym sporcie nie możemy się opierać tylko i wyłącznie na naszej intuicji, ale o procedury oparte na MIERZALNYCH faktach, identyfikujących stany rzeczywiste i ich prawdopodobne przyczyny. Nie jest wcale tak, że kontrolować możemy tylko grupy seniorskie i profesjonalne, wręcz przeciwnie. Dzięki regularnej i rzetelnej kontroli możemy zoptymalizować proces treningowy również młodych zawodników i odpowiednio modelować naszym treningiem. W artykule skupię się głównie na kontroli na etapie treningu specjalistycznego, co nie znaczy że nie możemy wykorzystywać wielu elementów w grupach młodzieżowych.

Pierwszy poziom kontroli w grupach najmłodszych to wstępny dobór do grupy treningowej na podstawie aktualnego poziomu sportowego tj. technika, taktyka czy motoryka oraz na podstawie aktualnego wieku kalendarzowego i biologicznego. W etapie tym zakres działań kontrolnych jest bardzo szeroki , gdyż dopiero poznajemy zawodnika. Ocenia się tu i przewiduje m.in. wymiary i cechy budowy ciała (wysokość, masa, proporcje) a także oceniamy np. efektywność uczenia się elementów techniki, wydolność fizyczną czy cechy osobowości.

Zaawansowana kontrola procesu treningowego przebiega w dwóch płaszczyznach:

– kontrola wykonania – czyli stopień i sposób realizacji treningu, a składa się na to wszystko to co tworzy szeroko rozumiane obciążenie treningowe, a więc: liczba jednostek treningowych, łączny czas ich trwania, częstotliwość treningu, intensywność pracy, środki, metody, formy zajęć, zabiegi i procedury wspomagające trening.

– kontrola efektów potreningowych – podzielić ją można na kontrolę stanu organizmu poprzez sprawdziany i badania oraz kontrolę osiągnięć, w tym oczywiście wyników sportowych. Mówiąc o efektach możemy wyróżnić: efekty bezpośrednie, efekty przedłużone oraz efekty sumaryczne. Rodzaje kontroli oraz jej efekty znajdują się w tabeli.1.

Tabela 1 Schemat kontroli procesu treningowego („Podstawy teorii treningu sportowego” H. Sozański)

Rodzaj kontroli Efekty treningu Co mierzymy? Kiedy mierzymy? Charakterystyczne punkty odniesienia Co w wyniku kontroli korygujemy
Bieżąca Bezpośrednie -reakcje poszczególnych układów np. tętno, oddech, temperaturę

-zmiany biochemiczne np. LA, pH

-sposób wykonania obserwowany za pomocą np. wideo

– w czasie wykonywania ćwiczenia

-bezpośrednio po ćwiczeniu

– dotychczasowa reakcja na dane ćwiczenie Intensywność, jakość i ilość wykonywanych ćwiczeń w jednostce treningowej
Operacyjna Przedłużone – zmiany wskaźników informujących o szybkości odnowy np. krzywa LA, stężenie enzymów CPK i LDH, mocznik( powrót do poziomu wyjściowego)

– zmiany stanu zmęczenia organizmu np. krzywa wyników prostych testów

– przed treningiem

– natychmiast i kilka godzin po treningu

– planowana krzywa obciążenia w mikrocyklu i mezocyklu Wielkość i strukturę obciążenia treningowego w mikrocyklu i mezocyklu
Okresowa Sumaryczne – sprawność układów i narządów np. test standardowy (EKG,  LA)

– poziom sprawności, techniki, taktyki (sprawdziany, testy)

– przed i po każdym okresie treningowym „model mistrza” i wynikające z programu zadania okresowe. Program okresu treningiowego

LA – stężenie mleczanu                                                        CPK – kinaza kreatynowa

LDH – dehydrogenaza mleczanowa                                   pH – miara kwasowości lub zasadowości roztworu

Dzięki kontrolowaniu procesu treningowego, otrzymujemy wiele informacji, które pomogą nam zrozumieć dlaczego zespół oraz poszczególni zawodnicy w danym okresie spisywali się dobrze, a w kolejnym poniżej oczekiwań. Jako ludzie nie jesteśmy w stanie zapamiętać jaki rodzaj treningu wykonali zawodnicy 2 tygodnie temu lub ile pracowali w danej strefie energetycznej. Nawet przygotowany konspekt nie pozwoli nam odpowiedzieć na to pytanie, jeśli po zajęciach nie zarejestrujemy wszystkich zmiennych.

Analizując tabelę wiele osób może zadać sobie pytanie, skąd wziąć narzędzia, aby taką kontrolę przeprowadzić. Wiele zespołów nie posiada nawet sport testerów to pomiaru tętna, nie wspominając o pozostałych badaniach jak np. stężenie kwasu mlekowego. Dlatego  z pomocą przychodzi teoria treningu sportowego i analiza obciążeń treningowych opracowana przez dr. Dariusza Śledziewskiego, którą w przyszłości przybliżę.

Bibliografia:

Sozański, H. (1999). Podstawy teorii treningu sportowego. Warszawa: COS.

Opublikowano Dodaj komentarz

Nowy program – „Football Express”

Kolejnym krokiem, aby się rozwijać oraz wspomóc rozwój zawodników, trenerów , rodziców i osób związanych z piłką nożną,  jest mój nowy program „Football Express”, który już za kilka dni pojawi się na mojej stronie. Głównym jego celem jest dyskusja oraz wymiana poglądów na temat piłki nożnej młodzieżowej oraz profesjonalnej, rozmowa na temat problemów które występują we współczesnym footballu, pokazanie trenerom i zawodnikom możliwe ścieżki rozwoju, a także uświadamianie ich na czym polega proces treningowy. W programie nie zabraknie również miejsca na elementy, które zainteresują rodziców młodych sportowców oraz wszystkich fanów footballu. Będę także poruszał kwestie pośrednio związane z piłką nożną. Kto będzie u mnie gościł? W planach są trenerzy, trenerzy przygotowania motorycznego, trenerzy bramkarzy, dietetycy, koordynatorzy, dyrektorzy sportowi i wielu innych. Osoby będą dobierane tak, aby każdy mógł wyciągnąć dla siebie jak najwięcej wniosków. Mam nadzieję, że dzięki takim spotkaniom wszyscy słuchacze – trenerzy, nauczyciele, rodzice czy zawodnicy – wyniosą dla siebie wiele wartościowych rzeczy i podniosą swoje kompetencje, ja również.

Pierwszym moim gościem był Edwin Eekhof – CEO Sport Networking BV z Holandii. Podczas spotkania rozmawialiśmy między innymi o ich metodologii szkolenia młodzieży, o tym co jest najważniejsze dla młodych zawodników oraz trenerów, o możliwości uczestnictwa przez trenerów w profesjonalnych kursach w Hiszpanii lub Holandii, a także o możliwości przeżycia niesamowitej przygody trenerskiej podczas podjęcia pracy w jednym z projektów kierowanych przez Edwina np. w Chinach. Młodzi zawodnicy z kolei dowiedzą się czy mają szansę wziąć udział w profesjonalnych campach organizowanych przez Sport Networking. Dodatkowo śledząc moją stronę możesz skorzystać z szansy wyjazdu w inne egzotyczne miejsce jak np. Indie w których aktualnie przebywam. Jeśli zainteresował Cię któryś z tematów, koniecznie musisz obejrzeć pierwszy odcinek „Football Express”, który już niebawem będzie dostępny na mojej stronie.

Zachęcam  Cię również do zaproszenia swoich znajomych do polubienia mojego profilu na facebook’u, aby moja ciężka praca dotarła do jak największej liczby odbiorców.

Opublikowano Dodaj komentarz

#Gibkość

Gibkość jest zdolnością motoryczną wywołującą w ostatnim czasie wiele kontrowersji w świecie footballu. Już samo uznanie gibkości jako zdolności motorycznej jest tematem sporów, jednak zważając na to, że jest ona traktowana jako możliwość organizmu do wykonywania ruchów z dużą amplitudą, która stanowi istotny element w procesie szkolenia sportowego, możemy ją zaliczyć do zdolności motorycznych.

Za definicję gibkości uznaje się, że jest to właściwość aparatu ruchu do wykonywania ruchów z dużą amplitudą. W sporcie bardzo często określana jest ona jako zdolność do wykonywania ruchów w stawie lub kombinacji stawów w optymalnym zakresie ruchów.

Gibkość jak i ruchomość stawów jest optymalnie doskonalona poprzez regularne ćwiczenia rozciągające, przy czym optymalna gibkość sprzyja poprawie efektywności ruchów, a także działa profilaktycznie. Efekty ćwiczeń rozciągających to m.in. zwiększenie zakresu ruchu, utrzymanie zakresu ruchu, doskonalenie postawy, zredukowanie bólów mięśniowych, zapobieganie urazom mięśniowo-szkieletowym, zapewnienie relaksacji oraz zmniejszenie napięcia nerwowo-mięśniowego.

Czynniki determinujące poziom gibkości:

Wewnętrzne Zewnętrzne
– stan wytrenowania

– stan zdrowia

– stan emocjonalny

– budowa ciała

– siła mięśni okalających dany staw

– długość, sztywność więzadeł okalających dany staw

– temperatura organizmu

– wiek

– płeć

– trening

– zadania motoryczne (rodzaj ruchu)

– opory i napędy środowiska

– temperatura otoczenia

– pora dnia

 

Metody kształtowania gibkości:

Statyczne – polegające na stopniowym zwiększaniu zakresu ruchu z nieruchomym wytrzymaniem pozycji końcowej przez kilkanaście do kilkudziesięciu sekund.

Dynamiczne – polegające na wykonywaniu szybkich, dynamicznych i kontrolowanych ruchów ze stopniowo narastającą amplitudą.

– PNF (proprioceptywnego torowania nerwowo-mięśniowego) – polegającą na łączeniu elementów statycznego rozciągania i izometrycznego napinania, zarówno mięśni rozciąganych oraz antagonistycznych.

Charakterystyka metod rozciągających:

Rodzaj metod Charakterystyka metod
– Statyczne – umiarkowana intensywność bodźca o długim czasie działania (10-60 sekund)

– mała liczba powtórzeń danego ćwiczenia (3-5)

– niska urazowość

– Dynamiczne – duża intensywność bodźca o krótkim czasie działania

– duża liczba powtórzeń danego ćwiczenia uzależniona od grupy mięśniowej (10-30)

– duża urazowość

– PNF – umiarkowana intensywność bodźca

– liczba powtórzeń danego ćwiczenia mała (3-4), faza skurczu izometrycznego 6-15 sekund

 

Czy zatem powinniśmy wykorzystywać ćwiczenia rozciągające podczas treningów? Niestety bardzo często spotykam się z opinią, że nie są one potrzebne i trenerzy oraz zawodnicy lekceważą ten element. Ponownie zaczynamy popadać ze skrajności w skrajność. Jeszcze do niedawna każdy wykorzystywał ćwiczenia rozciągające w swoich jednostkach. Aktualnie najczęściej wykorzystywane jest rozciąganie dynamiczne, bądź jest ono całkowicie pomijane. Dzięki ćwiczeniom rozciągającym nasze mięśnie stają się bardziej elastyczne, co pozwoli każdemu zawodnikowi łatwiej kontrolować piłkę, przyjąć piłkę z powietrza czy uderzyć w ekwilibrystyczny sposób. Czy Zlatan Ibrahimovic strzelałby niesamowite gole „skorpionem” lub wykonywał niewiarygodne przewrotki gdyby nie był tak sprawny i bardzo dobrze rozciągnięty? Z pewnością nie. Uważam, że trenerzy powinni stosować ćwiczenia rozciągające już w grupach młodzieżowych. Warto podkreślić, że okresy krytyczne dla rozwijania gibkości następują w wieku 6-9 oraz 11-14 lat dla chłopców, zaś dla dziewczyn 4-7 i 9-12 lat. Nie oznacza to, że w pozostałych okresach możemy zaniedbać ten element, wręcz przeciwnie. Powinniśmy go utrzymać na optymalnym poziomie i również doskonalić. Jedną z najczęstszych wymówek braku wykonywania ćwiczeń rozciągających jest deficyt czasu. Uważam, że przy odpowiedniej organizacji możemy pokazać zawodnikom przykładowy zestaw ćwiczeń, który mogą wykonywać we własnym zakresie po treningu. Jaki rodzaj rozciągania powinniśmy wykonywać i kiedy? O tym w następnym artykule.

Przykładowe ćwiczenia rozciągające:

streching

Bibliografia:

Bompa, T. (2013). Przygotowanie sprawnościowe w zespołowych grach sportowych. Katowice: Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki.

Sozański, H. (1999). Podstawy teorii treningu sportowego. Warszawa: COS.

 

Opublikowano 1 komentarz

Faza przejścia z ataku do obrony

W trakcie meczu drużyny wielokrotnie tracą i odzyskują piłkę. Wiele mówi się, że krótkie chwile po stracie i po odzyskaniu piłki są kluczowe dla przebiegu spotkania i mogą zadecydować o końcowym rezultacie. Dziś prezentuję wam grę, dzięki której możemy doskonalić fazę przejścia z ataku do obrony (transfer negatywny). Poniżej znajdziecie również animację przedstawionego ćwiczenia wykonaną w programie Asystent Trenera UniCoach.

A-O

Organizacja:
Pole gry – mały kwadrat o bokach 5x5m oraz duży kwadrat o bokach 15x15m. Zawodnicy ustawieni według schematu.

Przebieg gry:
Zawodnicy niebiescy rozpoczynają grę 4×2 w małym kwadracie. Ich zadaniem jest utrzymanie się jak najdłużej przy piłce. W momencie odbioru piłki przez zawodników czerwonych uruchamiają oni jak najszybciej swoich partnerów ustawionych na ścianach dużego kwadratu przechodząc do gry 6×4. Po stracie piłki zawodnicy niebiescy jak najszybciej doskakują do przeciwników i starają się błyskawicznie odebrać piłkę bądź przerwać akcję przeciwników.

Ważne:

O ilości kontaktów podczas gry decyduje trener. Rozmiar pola gry trener ustala według własnych założeń. Zwracamy uwagę na natychmiastowe doskoczenie zawodników będących w fazie atakowania po stracie piłki.

Założenia gry:

  • utrzymanie się przy piłce przez zawodników ofensywnych w fazie atakowania,
  • natychmiastowe przejście z fazy atakowania do fazy bronienia,
  • jak najszybszy odbiór piłki po stracie,
  • podwajanie strefy w której znajduje się piłka przez drużynę po stracie piłki,
  • zamykanie linii podanie po stracie piłki.

Animacja:

 

 

Opublikowano Dodaj komentarz

Czy wynik w grupach młodzieżowych jest ważny?

Obserwacja forów trenerskich, do których należę oraz rozmowy z kolegami po fachu na temat piłki nożnej skłoniły mnie do napisania tego artykułu. Spotkałem się już chyba z każdą opinią na temat tego, czy w grupach młodzieżowych powinniśmy grać na wynik czy nie. To jak to w końcu jest?

Jednym z głównych celów procesu treningowego jest stworzenie zawodnika, który będzie w stanie rywalizować na najwyższym poziomie. Trenerzy muszą go wyposażyć w odpowiednie narzędzia, które będzie wykorzystywał w przyszłości. Oczywiście wpajanie wszystkich wartości fair play itd. jest bardzo istotne, ale o tym innym razem. Czy zatem chcąc ukształtować zawodnika klasy światowej, możemy mówić mu, że wynik nie jest ważny? Kiedy sam byłem młodszy, zawsze chciałem wygrywać i nie wyobrażałem sobie wyjść na boisko myśląc, że mogę przegrać. Chęć wygrywania zawsze była ogromna – może czasami aż za duża. W ostatnim czasie bardzo modne wśród trenerów zrobiło się powiedzenie „my nie gramy na wynik, tylko chcemy szkolić”. Powiem szczerze, że sam kilkakrotnie złapałem na tym, iż powiedziałem zawodnikom, że wynik nie jest ważny. Dziś wiem, że to był błąd (kto ich nie popełnia?). Podczas niedawnej rozmowy z moim serdecznym kolegą, z którym razem robiłem kurs UEFA A poruszyliśmy ten temat. Znajomy powiedział mi, że tego magicznego twierdzenia zazwyczaj używają trenerzy, którzy przegrywają. Myślę, że coś w tym jest. Nie jesteśmy w stanie ukształtować zawodnika na światowym poziomie, jeśli nie wpoimy mu chęci wygrywania, chęci stawania się lepszym. Taki gracz powinien umieć każdą porażkę, z którą przyjdzie mu się zmierzyć przekuć w lekcję. Lekcję, którą trzeba odrobić, aby następnym razem odnieść sukces. Oczywiście w tym wszystkim kluczową postacią jest trener. Wiadomo, że zawsze i wszędzie wygrywać się nie da, a zwycięstwa w stylu wybijania tylko i wyłącznie piłki od własnej bramki na oślep do przodu są tak samo żenujące jak mówienie zawodnikom, że wynik nie jest ważny. Czasami w taki sposób da się wygrać parę spotkań, ale na dłuższą metę nie znajdzie to powodzenia. Chciałbym tylko abyśmy nie popadali ze skrajności w skrajność, bo kiedy przyjdzie jedna porażka, dwie a nawet kilka z rzędu, nie jest to powód do tragedii, a na pewno nie do wyżywania się na zawodnikach bądź co gorsza do negowania pozycji trenera przez rodziców. Niejednokrotnie może zdarzyć się tak, że zawodnicy zagrali fantastyczne spotkanie, a jednak nie udało się wygrać. Trzeba też wziąć pod uwagę materiał, z jakim dany szkoleniowiec pracuje. Jeśli mamy grupę początkującą lub mniej zaawansowaną uważam, że granie w lidze wewnętrznej lub ze sparingpartnerami o zbliżonych umiejętnościach jest lepszym rozwiązaniem, niż zgłaszanie na siłę drużyny do ligi, z lepszymi drużynami. Rywalizacja w za mocnej lidze może skończyć się regularnymi przegranymi z wynikiem dwucyfrowym, co nie jest motywujące dla młodych graczy. Jednak to już jest kwestia indywidualna każdego trenera i to on podejmuje decyzję o planach szkoleniowych i celach jakie chce osiągnąć ze swoją drużyną.

Jako trenerzy powinniśmy rozwijać zawodników harmonijnie i długofalowo we wszystkich płaszczyznach, tak aby kiedyś móc spokojnie usiąść przed telewizorem w środę o 20:45 i westchnąć z lekkim uśmiechem na twarzy i czystym sumieniem: „Tak, to kiedyś był mój zawodnik.”.

Podsumowując uważam, że wynik jest ważną sprawą dla zawodników i wpojenie im tego może zaowocować jeszcze większą chęcią do samodoskonalenia. Oczywiście w tym wszystkim należy zachować umiar i nie może on nam przysłonić realizacji głównych celów szkoleniowych. My trenerzy  musimy swoim podopiecznym przekazać wiedzę jak należy  grać w piłkę. Jeśli próbujemy nauczyć zawodników wyprowadzać piłkę od własnej bramki przez obrońców i przez to tracimy gole, nie powinniśmy się tym przejmować. Gracz wyciągnie w przyszłości wnioski i po 5-10 meczach takich goli już drużyna tracić nie będzie, a przy odpowiednio prowadzonym treningu wynik przyjdzie sam. Jeśli nic się nie zmieni to znaczy, że gdzieś popełniamy błędy i powinniśmy coś poprawić w swoich zajęciach. Ponadto statystyki pokazują jasno, że w przyszłości szanse na sukces jednostki są zdecydowanie większe niż na sukces całej drużyny, co należy wziąć to pod uwagę planując proces treningowy.

Opublikowano Dodaj komentarz

#Zwinność

W procesie treningowym, który jest zaplanowany i długofalowy nie możemy zaniedbać rozwijania żadnej zdolności motorycznej. Zwinność jest jedną z kluczowych zdolności dla piłkarzy nożnych oraz zawodników innych gier zespołowych , a jednocześnie bardzo często pomijaną bądź źle prowadzoną przez trenerów.

Zwinność – odnosi się do płynnego przyspieszania i wyhamowania czynności ruchowych, zmieniając kierunek ruchu i różnicując jego schemat. Do komponentów zwinności możemy zaliczyć częstotliwość pracy nóg, szybkość reakcji i szybkość ruchów prostych czy gibkość. Zwinność jest zdolnością motoryczną uzależnioną od poziomu mocy kończyn dolnych. Zawodnik nie jest w stanie osiągnąć wysokiego poziomu zwinności bez odpowiedniego przygotowania siłowego.

Zasady metodyczne kształtowania zwinności:

–  Większość ćwiczeń zwinnościowych należy wykonywać z submaksymalną i maksymalną intensywnością.

Czas trwania ćwiczenia uzależniony jest od celu treningowego. Ćwiczenia trwające od 2 do 8 sekund rozwijają układ fosfagenowy zaś ćwiczenia trwające od 15 do 90 sekund usprawniają metabolizm glikolityczny. Bardzo istotne są przerwy wypoczynkowe. Podczas rozwijania systemu fosfagenowego przerwy powinny być pełne, zaś gdy rozwijamy system glikolityczny stosujemy krótkie, niepełne przerwy wypoczynkowe. Ponadto czas przerw powinien być dostosowany do poziomu zawodników, z którymi pracujemy.

Zwinność  powinniśmy kształtować na początku jednostki treningowej, ponieważ tylko wtedy jesteśmy w stanie odpowiednio bodźcować zawodników, a wykonywane ćwiczenia przyniosą zamierzony skutek.

Podczas rozwijania zwinności w procesie treningowym, musimy przestrzegać pewnych reguł (Tabela 1).

Tabela 1. Długofalowa progresja obciążeń treningowych w odniesieniu do siły mięśniowej, mocy i wytrzymałości zwinnościowej (Bompa, 2013)

Wiek Rodzaj treningu Efekty treningowe
12-16 lat Ćwiczenia zwinnościowe o małej i średniej intensywności, wstępna adaptacja do treningu siły mięśniowej Rozwój zwinności – faza nauczania motorycznego
17-20 lat Ćwiczenia siły mięśniowej z obciążeniem <80% , ćwiczenia mocy i zwinności o dużej trudności. Dalszy rozwój zwinności – faza doskonalenia motorycznego
>21 lat Ćwiczenia siły mięśniowej z obciążeniem >80%, ćwiczenia zwinności o maksymalnym stopniu trudności oraz połączenie zwinności z wytrzymałością. Maksymalny rozwój zwinności wraz z szybkością – faza doskonalenia i łączenia zwinności z innymi zdolnościami motorycznymi.

Obserwując mecze piłki nożnej możemy zwrócić uwagę, że zawodnicy wykonują wiele złożonych czynności ruchowych, które wymagają dużej mocy. Aby zmaksymalizować efekty rozwoju zwinności, trening powinien opierać się na pewnych zasadach.

  1. Na samym początku musimy opanować prawidłową strukturę ruchu wykonania danego ćwiczenia, gdzie najważniejsza jest poprawność wykonania zadania przy małej i średniej intensywności. Zadania te realizujemy głównie w podokresie przygotowania wszechstronnego oraz w okresie przejściowym.
  2. Kolejnym punktem rozwoju zwinności jest kształtowanie siły maksymalnej z naciskiem na siłę kończyn dolnych oraz na mięśnie stabilizujące tułów. Nieodłącznym elementem tego etapu są testy, pozwalające nam określić aktualny poziom siły zawodnika, jego progres oraz różnice w sile kończyn dolnych, które mogą zaburzać koordynację. Zadania te realizujemy głównie w podokresie przygotowania specjalistycznego, który podtrzymujemy w okresie startowym.
  3. Ostatnią fazą rozwijania zwinności jest trening mocy oraz mocy połączonej ze zwinnością. Ćwiczenia wykonujemy z małym oraz średnim oporem, ale z maksymalną szybkością. Ćwiczenia te można izolować i wykonywać w pierwszej części jednostki treningowej przed ćwiczeniami zwinnościowymi, bądź można je połączyć w jedną całość. Ćwiczenia te dominują w okresie startowym.

Przykładowe ćwiczenia:

Ćwiczenie nr 1

exercise (3)

Przebieg ćwiczenia:
Na sygnał pierwszy zawodnik biegnie w stronę pachołka, obiega go i biegnie do kolejnego według schematu. Następny zawodnik rusza, kiedy partner znajduje się przy drugim pachołku. Odległość między pachołkami ustalamy w zależności od grupy wiekowej, celu treningowego i poziomu zawodników z którymi pracujemy.

Ćwiczenie nr 2

zwinnosc

Przebieg ćwiczenia:
Jeden zawodnik z piłką, drugi ustawiony za manekinem. Zawodnik z piłką podaje raz z lewej strony manekina, raz z prawej, zaś zawodnik ustawiony za manekinem musi zza niego wybiec, odegrać, ponownie cofnąć się za manekin ciągle obserwując piłkę i wykonuje analogiczne zadanie z drugiej strony.

Ćwiczenie nr 3

zwinnosc2

Przebieg ćwiczenia:
Zawodnicy ustawieni według schematu. Na sygnał pierwsi z rzędu biegną w linii prostej, muszą nadepnąć na linię między ustawionymi bramkami, zmienić kierunek biegu i wejść na pole gry. W tym samym czasie trener zagrywa piłkę. Zawodnik może zdobyć bramkę ze strefy strzału ustawionej 5m. przed bramkami.

Ważne:
Odległości, wielkość pola gry, czas trwania ćwiczeń i przerw wypoczynkowych trenerzy dobierają według celów treningowych oraz od wieku i zaawansowania zawodników.

Nie zapominajmy, że aby kształtować zwinność niezbędne jest kształtowanie siły. Oprócz ćwiczeń na siłowni możemy wykonywać szereg ćwiczeń siłowych na płycie boiska jak wszelkiego rodzaju skipy czy wieloskoki.

Bibliografia:
Bompa, T. (2013). Przygotowanie sprawnościowe w zespołowych grach sportowych. Katowice: Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki.

 

Opublikowano 2 komentarze

#Koordynacja ruchowa

Kolejną istotną zdolnością motoryczną w piłce nożnej oraz w pozostałych sportach drużynowych i indywidualnych jest koordynacja ruchowa. Aby w sposób właściwy rozwijać tą cechę ważne jest, żeby trener posiadał podstawową wiedzę teoretyczną z tego zakresu, którą przybliżę w tym artykule.

Koordynacja ruchowa w najprostszym ujęciu definiowana jest jako zdolność do precyzyjnego wykonywania złożonych ruchów oraz umiejętność płynnego przestawiania się z jednych zadań ruchowych na drugie. O poziomie koordynacji ruchowej zawodnika mogą świadczyć jego zachowania podczas treningu czy walki sportowej oraz szybkość uczenia się nowych złożonych zadań ruchowych w procesie treningowym. Według Raczka przejawem doskonałości procesów koordynacyjnych jest przede wszystkim precyzja, ekonomia i skuteczność wykonywanej czynności ruchowej, a u jej podstawy leżą procesy kontroli ruchu tj. generowania, sterowania i regulacji czynności ruchowej.

Zdolności koordynacyjne zależą od wielu czynników, takich jak uzdolnienia ruchowe, doświadczenie, dotychczasowe umiejętności, wyobrażenia, pamięć ruchowa itp. Mając na uwadze wspomniane czynniki, do rozwijania koordynacji ruchowej stosujemy dwie metody.

  1. Metoda powtórzeniowa– ukierunkowana na rozwój koordynacji przy zastosowaniu nowych, dostatecznie złożonych pod względem czasowo-przestrzennym ruchów, które możemy przyswoić poprzez wielokrotne ich powtarzanie w standardowych warunkach.
  2. Metoda zmiennego wykonywania ćwiczeń – w której zmienność stosowanych sposobów i warunków wykonywania ćwiczeń stymuluje generalizację określonych procesów sterowania i regulacji, co prowadzi do rozwoju koordynacji ruchowej. Metoda ta uważana jest za najbardziej skuteczną w procesie kształtowania koordynacji ruchowej.

W treningu koordynacji ruchowej należy wykorzystać wiele nowych środków, natomiast stare, znane ćwiczenia stosować w zmiennych warunkach. Musimy pamiętać, że zmęczenie nigdy nie powinno osiągać maksymalnego pułapu ze względu na konieczność pełnej gotowości układu nerwowego i mięśniowego. Aby ćwiczenia przyniosły zamierzony skutek, trenerzy muszą kontrolować czas trwania ćwiczenia i przerwy wypoczynkowej. Wspomniany trening powinien być prowadzony systematycznie, ponieważ w przypadku dłuższych okresów, podczas których nie wprowadza się nowych ćwiczeń, obniża się zdolność ich przyswajania.

Punktem kulminacyjnym rozwoju koordynacji ruchowej jest przedział wiekowy 8-12 lat. W tym wieku zawodnicy przejawiają największą zdolność do przyswajania nowych elementów. Przegapienie tego okresu znacznie pomniejsza możliwość rozwoju tej cechy. Nie można zapominać jednak, że w pozostałych etapach szkolenia rozwijanie i powielanie ćwiczeń koordynacyjnych jest niezbędne do uzyskania mistrzostwa sportowego.

KZM – czyli koordynacyjne zdolności motoryczne dzielą się na następujące składowe:

  1. Orientacja czasowo-przestrzenna – zdolność do dokładnej oceny położenia ciała i jego zmian w stosunku do punktu odniesienia (np. zmierzająca piłka po centrze z rzutu rożnego) oraz realizowania ruchu w pożądanym kierunku.
  2. Kinestetyczne różnicowanie ruchów – wyraża wysoką dokładność i ekonomiczność wykonania ruchów, poprzez ocenę kątowych pozycji w stawach, stanu napięcia pracujących mięśni oraz prędkości ruchów.
  3. Zachowanie równowagi – umożliwia utrzymanie zrównoważonej pozycji ciała w czasie czynności ruchowej lub po jej zakończeniu. Wyróżniamy tutaj równowagę statyczną oraz dynamiczną.
  4. Rytmizacja ruchów – pozwala na zapamiętanie, odtworzenie i realizowanie określonej struktury ruchów cyklicznych i acyklicznych. Przejawia się zdolnością do dostosowania ruchów do podanego rytmu zewnętrznego lub własnego.
  5. Szybkość reakcji – pozwala na szybkie rozpoczęcie i wykonanie celowego, krótkotrwałego działania ruchowego na dany sygnał, w którym zaangażowane może być całe ciało lub jego części
  6. Sprzężenie ruchów – jest to zdolność do łączenia oddzielnych ruchów i działań w całościowe kombinacje ruchowe. Zapewnia celową organizację ruchów poszczególnych części ciała, prowadząc do integracji czasowych, przestrzennych i dynamicznych parametrów ruchu i podporządkowania ich zadaniu realizowanemu przez całe ciało.
  7. Zdolność dostosowania i przestawiania – pozwala na wdrożenie optymalnego programu działania, a także jego zmianę w razie dostrzeżenia lub przewidywania zmiany sytuacji.
  8. Częstotliwość ruchów – wyznacza możliwość wykonania maksymalnej liczby ruchów całym ciałem lub wybraną jego częścią bez ograniczenia czasowego.

Jakie najczęściej błędy powielają trenerzy prowadząc trening koordynacji ruchowej? Wykorzystają stare ćwiczenia w tych samych warunkach, nie zwracają uwagi na detale, a co gorsza elementy koordynacyjne wprowadzają w późniejszej fazie treningu. Ze względu na to, że koordynacja wykorzystuje obszar informacyjny, ćwiczenia te powinny być wykonywane w początkowej części zajęć, przy wypoczętym OUN.  Tak samo sprawa ma się na obozach, jeśli chcemy wprowadzać ćwiczenia rozwijające koordynacje, powinny być one wprowadzanie na porannej sesji treningowej. Bardzo często trenerzy nie pilnują przerw wypoczynkowych, przez co gracze wykonują kolejne powtórzenia na zmęczeniu. Dobrze poprowadzone zajęcia z zakresu koordynacji ruchowej i prawidłowe rozwijanie tej cechy pozwalają zawodnikowi na lepsze przyswajanie elementów technicznych, ponieważ posiada on wtedy lepsze czucie mięśniowe.

Przykładowe ćwiczenia koordynacyjne z wykorzystaniem drabinek i piłek znajdziecie na moim kanale na youtube – filmik poniżej (zachęcam do subskrypcji).

Ponadto jeśli chcesz otrzymać zestaw ćwiczeń rozwijających poszczególne zdolności koordynacyjne, które otrzymaliśmy podczas studiów podyplomowych z przygotowania motorycznego w grach zespołowych na AWF Katowice, wystarczy, że polubisz ten post na mojej stronie oraz na facebook’u, udostępnisz ten post na swojej tablicy jako „publiczny”, polubisz mój fanpage i zostawisz w komentarzu swój e-mail.

Bibliografia:

Bompa, T. (2013). Przygotowanie sprawnościowe w zespołowych grach sportowych. Katowice: Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki.

Chmura, J. (2014). Rozgrzewka. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Sozański, H. (1999). Podstawy teorii treningu sportowego. Warszawa: COS.